Αρχική > Διεθνή, Οικολογία > Σκέψεις μιας νοτιοδανέζας για την Κοπεγχάγη

Σκέψεις μιας νοτιοδανέζας για την Κοπεγχάγη

Της Λαμπρινής Χ. Θωμά

Κιότο, Κοπεγχάγη, κάποια επόμενη πόλη θα ακολουθήσει. Μόνο που δεν είμαστε στη φάση των συνεδριάσεων. Είμαστε εκεί που ο πανικός μοιάζει αναπόφευκτος.

 Κοπεγχάγη. Όπως Κιότο. Όπως μια ακόμη πόλη – άραγε κι αυτή από «Κ» (όπως «Κ»ωλυσιεργία);- που θα ακολουθήσει. Μία ακόμη συνεδρίαση, μία ακόμη πολυέξοδη συγκέντρωση. Μόνο που δεν είμαστε στην φάση των συνεδριάσεων. Είμαστε στην φάση όπου ακόμη και οι ακλόνητα νουνεχείς και ψύχραιμοι θα πρέπει να αρχίσουν να πανικοβάλλονται. Κατά την οποία, δεν απαιτούνται έκτακτες διασκέψεις αλλά, πιθανώς, η σύσταση ενός διαρκούς διακρατικού σώματος με υψηλές αρμοδιότητες –προστίμων, νομοθεσίας και περιοριστικών μέτρων. Ενός «ΟΗΕ» του Περιβάλλοντος.

Αυτές τις μέρες, οι ηγέτες του Κόσμου συνεδρίασαν ―μετά μπουφέ― για να καταλήξουν σε μια λύση που να τους ικανοποιεί όλους: τους οικολόγους και τους βιομήχανους, τη Δύση και τις αναπτυσσόμενες χώρες, τον ΟΟΣΑ και τον Αρκτούρο. Όμως, τα ασυμβίβαστα δεν συμβιβάζονται. Στο παραπέντε απαιτείται προτεραιότητα –εννοείται της προστασίας του περιβάλλοντος—και όχι συμβιβασμός. Και μόνη η σκέψη του συμβιβασμού αποτελεί δείγμα στρέβλωσης της σπουδαιότητας των δυο θεμάτων: από την μια το περιβάλλον και από την άλλη η υπερανάπτυξη ενός συστήματος παραγωγής που έχει προ πολλού ξεπεράσει κάθε αντιστοιχία με τις βασικές ανθρώπινες ανάγκες, και του οποίου η καρκινωματική ανάπτυξη αντί να περιορίζεται στην ίδια την Δύση διεκδικείται επιπλέον ως προϋπόθεση της ανάπτυξης της Κίνας και της Ινδίας.

Δεν θα έπρεπε καν να τίθεται θέμα σύγκρισης: η υπερθέρμανση του πλανήτη, η εξαφάνιση παράκτιων πόλεων από την άνοδο της στάθμης των νερών, η ερημοποίηση και η λειψυδρία που ήδη επηρεάζει και θα επηρεάσει στο μέλλον ακόμα περισσότερο, τα ακραία καιρικά φαινόμενα θα ήταν σε οποιοδήποτε σύστημα αξιών, και σε οποιαδήποτε εποχή με επικρατούσα την κοινή λογική, απείρως σημαντικότερα από τα βραχυπρόθεσμα κέρδη της βιομηχανίας. Σε οποιαδήποτε εποχή εκτός ίσως της δικής μας, μέχρι βέβαια να ζορίσει η κατάσταση –τότε θα πέσουν κεφάλια και θα έχουμε λαϊκές εξεγέρσεις μπροστά στις οποίες η Οκτωβριανή Επανάσταση θα ωχριά. Άλλο να μην έχεις ψωμί, και άλλο να μην έχεις νερό ή καθαρό αέρα.

Μεγαλύτερος εχθρός του περιβάλλοντος είναι η «ανάπτυξη» και ειδικά το βλακώδες δόγμα της αειφόρου ανάπτυξης. Αειφόρος παραγωγή, θα μπορούσε να υπάρξει –σε κλίμα ομόνοιας, συνεργασίας, περιορισμού των καταναλωτικών εξάρσεων κλπ. Αειφόρος ανάπτυξη είναι αδύνατη –σε πλανήτη με συγκεκριμένες διαστάσεις και δεδομένους πόρους. Η φενάκη των «μεταλλαγμένων» μπορεί να επεκτείνει την ανάπτυξη για μερικά χρόνια –δηλητηριάζοντας εν τω μεταξύ τις καλλιέργειες με επικίνδυνα υβρίδια, αμφιβόλου ποιότητας και εγνωσμένης ανοστιάς—αλλά προφανώς δεν μπορεί να επιτύχει να θρέψει έναν παγκόσμιο πληθυσμό στο κυνήγι της αειφόρου ανάπτυξης, για τον ίδιο λόγο που οι σπανοί δυσκολεύονται να αφήσουν γενειάδα.

Το ίδιο άτοπη είναι η τελευταία μόδα της «πράσινης ανάπτυξης» ―μιας αντίφασης εν όροις― που πλασσάρεται ως πανάκεια. Πράσινος περιορισμός της ανάπτυξης, μπορεί να υπάρξει. Αναμόρφωση του σημερινού επιπέδου παραγωγής ώστε να χρησιμοποιεί περισσότερο πράσινα μέσα, επίσης γίνεται (αλλά με μικρό όφελος). Πράσινη ανάπτυξη, δεν γίνεται. Είναι, με το συμπάθειο και για να παραφράσουμε τον ιταλό σκιτσογράφο Αλτάν, «σαν να τρως φασόλια για να μην κλάσεις». Και ας μη μετρήσουμε πόση αλαζονεία κρύβει η επιμονή στην ανάπτυξη –δηλαδή την υλική, τεχνική και καταναλωτική μεγέθυνση- δεδομένου ότι όχι μόνο ήδη διαθέτουμε υπεραρκετά αγαθά και δυνατότητες, αλλά και ότι τα 6/10 του πληθυσμού της γής στερούνται πρόσβαση στις στοιχειωδέστερες των υποδομών.

Παρακινδυνευμένο στοίχημα αποτελεί και η χαζοχαρούμενη πεποίθηση ότι «η επιστήμη θα δώσει τη λύση». Πρώτον, επειδή δεν γνωρίζουμε εκ των προτέρων αν το πρόβλημα επιδέχεται τεχνικής λύσης, δεύτερον επειδή ακόμη και αν επιδέχεται δεν είναι σίγουρο ότι αυτή θα βρεθεί, και τρίτον επειδή ακόμη και να βρεθεί θεωρητικώς η λύση, τίποτα δεν εξασφαλίζει ότι μπορούμε να την υλοποιήσουμε εγκαίρως.

Άλλωστε, υπεύθυνη για τα σημερινά μας προβλήματα είναι και η τεχνολογική εφαρμογή των επιστημονικών ανακαλύψεων. Και ότι οι επιστήμονες και οι τεχνολόγοι, χαμένοι σε έναν ηλίθιο αναπτυξιακό οπτιμισμό, ελάχιστα μας προειδοποίησαν όταν έπρεπε για τις συνέπειες αυτής της εφαρμογής. Άλλωστε, δεν υπάρχει πουθενά κάποια καθαρή «επιστήμη», ανεπηρέαστοι επιστήμονες οι οποίοι δρουν για την βέλτιστη λύση στο περιβαλλοντολογικό. Οι επιστήμονες εργάζονται είτε στην βιομηχανία (η οποία πολεμάει λυσσωδώς τις περιβαλλοντολογικές νομοθεσίες), είτε σε διάφορα κρατικά όργανα (τα οποία εξυπηρετούν πρωτίστως εθνικές πολιτικές «ανάπτυξης» και ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας και δευτερευόντως, και αν, το περιβάλλον).

Αυτό που λείπει –για ένα θέμα τέτοιας σημασίας για το κοντινό και μακροπρόθεσμο μέλλον– είναι η λαϊκή αντίδραση, ένα σημάδι ότι υπάρχει μαζική συνειδητοποίηση του προβλήματος και του τι απαιτείται αν όχι για την λύση, τουλάχιστον για την ελάφρυνσή του. Το ζήτημα αντιπροσωπεύεται δυσανάλογα στο δημόσιο διάλογο, τις πολιτικές και προεκλογικές διαμάχες, διαδηλώσεις και κινήματα. Και σε αυτό, παραδόξως, συνεισφέρουν και οι πλείστες όσες οικολογικές ΜΚΟ, όπου περνάνε, ενδεχομένως αθελά τους, την εντύπωση ότι το περιβάλλον εξαντλείται στην προστασία του κολεοπτέρου και της πολικής αρκούδας, ή στον περιορισμό της πλαστικής σακούλας και του χλωριωμένου χαρτιού, ενώ κανείς δε θυμάται και δεν επαναφέρει παλιότερες (κατά λάθος οικολογικές) ρυθμίσεις όπως της δωρεάν χρήσης των δημόσιων μέσων μεταφοράς ―μέτρο με πλεονεκτήματα περιβαλλοντολογικά και οικονομικά (στην οικονομία σε εισαγωγή πετρελαίου και περιορισμό των εισαγωγών αυτοκινήτων) – ή την ισότιμη αναγνώριση της τηλε-εργασίας και την ενημέρωση των εταιριών/ εργοδοτών για τα οφέλη της.

 ΠΗΓΗ: http://www.skai.gr/articles/news/views/ΣκέψειςμιαςνοτιοδανέζαςγιατηνΚοπεγχάγη/

 

Advertisement
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: